 |
|
|
|
|
|
IRP POLECA : INFORMACJE Z RYNKU PRACY
|
|
Ukrai艅ski rynek jak magnes przyci膮ga zagranicznych przedsi臋biorc贸w. Wielu obawia si臋 jednak samodzielnego prowadzenia biznesu w tym kraju. Dlatego cz臋sto wybieraj膮 wsp贸艂prac臋 z miejscowymi podmiotami. Dotyczy to r贸wnie偶 firm polskich, kt贸re i tak nale偶膮 do najodwa偶niejszych inwestor贸w Prawo ukrai艅skie dopuszcza mo偶liwo艣膰 zawierania przez inwestor贸w zagranicznych um贸w o wsp贸艂pracy dotycz膮cych wsp贸lnego prowadzenia inwestycji z firmami ukrai艅skimi. Nie trzeba w贸wczas powo艂ywa膰 nowej osoby prawnej. Umow臋 o wsp贸艂pracy nale偶y zarejestrowa膰 w ukrai艅skim Ministerstwie Gospodarki i do spraw Integracji Europejskiej. Ka偶dy z partner贸w musi prowadzi膰 odr臋bn膮 dokumentacj臋 ksi臋gow膮 i oddzielne rachunki bankowe. Maj膮tek wwo偶ony na Ukrain臋 na okres nie kr贸tszy ni偶 trzy lata, a przeznaczony do wsp贸lnego inwestowania, jest w takim wypadku zwolniony z c艂a. 艁atwiej jest te偶 kupi膰 ziemi臋. Stopniowo jednak coraz wi臋cej zagranicznych firm chce si臋 usamodzielni膰. Musz膮 wtedy za艂o偶y膰 w艂asne odr臋bne przedsi臋biorstwo, zarejestrowane na Ukrainie. Samozatrudnienie Przedsi臋biorca prywatny, czyli taki, kt贸ry zamierza uruchomi膰 dzia艂alno艣膰 gospodarcz膮 na Ukrainie w formie tzw. samozatrudnienia, musi mie膰 pozwolenie na pobyt. 呕eby je uzyska膰, nale偶y z艂o偶y膰 wniosek w urz臋dzie miejskim lub obwodowym, na terenie kt贸rego b臋dzie prowadzona firma. Nast臋pny krok to wniosek do wydzia艂u konsularnego Ambasady Ukrainy w Warszawie o wydanie wizy z prawem pobytu. Uwaga! Uzyskanie niezb臋dnych zg贸d przez cudzoziemc贸w, kt贸rzy zdecydowali si臋 na samozatrudnienie na Ukrainie, mo偶e sprawi膰 sporo k艂opot贸w. Urz臋dnicy traktuj膮 ich bowiem niezbyt 偶yczliwie. Trzeba te偶 wzi膮膰 pod uwag臋, 偶e ukrai艅ski rz膮d co roku ustala limit os贸b, kt贸rym mo偶e by膰 przyznane prawo pobytu w tym kraju. Niezb臋dne jest r贸wnie偶 pozwolenie na prac臋, o kt贸re trzeba si臋 postara膰 w Pa艅stwowym Centrum Zatrudnienia przy ukrai艅skim Ministerstwie Pracy lub w jego oddzia艂ach terenowych. Na wydanie pozwolenia czeka si臋 ok. miesi膮ca, a op艂ata za nie wynosi 510 hrywien. Sp贸艂ki kapita艂owe Przedsi臋biorcy zagraniczni, kt贸rzy otwieraj膮 na Ukrainie w艂asne firmy, najcz臋艣ciej wybieraj膮 form臋 sp贸艂ki z ograniczon膮 odpowiedzialno艣ci膮 albo akcyjnej. Obie nale偶膮 do sp贸艂ek kapita艂owych. Poza nimi nale偶膮 do tej grupy sp贸艂ki: komandytowe i z pe艂n膮 odpowiedzialno艣ci膮. Sp贸艂ka komandytowa jest osob膮 prawn膮. Jeden z jej wsp贸lnik贸w - komplementariusz - odpowiada za zobowi膮zania sp贸艂ki bez ogranicze艅. Pozostali - komandytariusze - odpowiadaj膮 natomiast jedynie do wysoko艣ci wniesionych wk艂ad贸w. Osobowo艣膰 prawn膮 ma r贸wnie偶 sp贸艂ka pe艂na. Tworzy j膮 co najmniej dw贸ch wsp贸lnik贸w. Wszyscy oni odpowiadaj膮 solidarnie za zobowi膮zania sp贸艂ki ca艂ym swoim maj膮tkiem. Jednak zdecydowanie najpopularniejsz膮 form膮 prowadzenia dzia艂alno艣ci gospodarczej na Ukrainie jest sp贸艂ka z o. o. Kapita艂 za艂o偶ycielski nie mo偶e by膰 mniejszy ni偶 sto minimalnych p艂ac. Przy aktualnie obowi膮zuj膮cej p艂acy minimalnej, kt贸ra wynosi 450 hrywien, czyli ok. 75 euro, jest to kwota 45 tys. hrywien, czyli ok. 7,5 tys. euro. Przed rejestracj膮 trzeba wp艂aci膰 na tymczasowy rachunek bankowy sp贸艂ki 30 proc. kapita艂u, pozosta艂膮 za艣 cz臋艣膰 w ci膮gu roku od dnia jej rejestracji. Je艣li udzia艂owiec nie wywi膮偶e si臋 z tego obowi膮zku w terminie, musi zap艂aci膰 odsetki w wysoko艣ci 10 proc. kapita艂u pocz膮tkowego. Prawo ukrai艅skie przewiduje te偶 mo偶liwo艣膰 utworzenia sp贸艂ki z o.o. z tzw. rozszerzon膮 odpowiedzialno艣ci膮. Kapita艂 jest w niej podzielony na udzia艂y o konkretnej warto艣ci, a udzia艂owcy odpowiadaj膮 za zobowi膮zania sp贸艂ki do wysoko艣ci stanowi膮cej wielokrotno艣膰 udzia艂贸w ka偶dego z nich. Musi by膰 ona taka sama dla ka偶dego udzia艂owca. Drugie miejsce pod wzgl臋dem popularno艣ci zajmuje sp贸艂ka akcyjna. Jej minimalny kapita艂 za艂o偶ycielski to 1250 p艂ac minimalnych, czyli aktualnie 562,5 tys. hrywien (ok. 93,75 tys. euro). Co najmniej po艂owa kapita艂u akcyjnego musi by膰 wp艂acona przed zarejestrowaniem. Statutowymi organami sp贸艂ki akcyjnej s膮 zebranie akcjonariuszy i zarz膮d. Je艣li liczy ona co najmniej 50 akcjonariuszy, musi by膰 powo艂ana rada nadzorcza. Zar贸wno do sp贸艂ki z o.o., jak i akcyjnej wsp贸lnicy lub akcjonariusze mog膮 wnie艣膰 magazyny, urz膮dzenia, nieruchomo艣ci, czyli tzw. aport rzeczowy. Po jego wycenie musz膮 przedstawi膰 organom lokalnej administracji po艣wiadczon膮 notarialnie umow臋 potwierdzaj膮c膮 wniesienie wk艂ad贸w rzeczowych. Maj膮tek wwo偶ony na Ukrain臋 jako aport rzeczowy do tworzonego tam przedsi臋biorstwa (np. w postaci maszyn i urz膮dze艅) jest zwolniony z c艂a. Wprowadzenie go na terytorium Ukrainy wymaga jednak od przedsi臋biorcy dodatkowej gwarancji w postaci weksla na pokrycie nale偶nego c艂a z terminem odroczonej p艂atno艣ci, na okres nie d艂u偶szy ni偶 30 dni od daty odprawy celnej. Je艣li w tym czasie maszyny czy urz膮dzenia zostan膮 wpisane jako maj膮tek przedsi臋biorstwa, to weksel jest umarzany. Odpowiednich adnotacji na blankiecie weksla dokonuje ukrai艅ska inspekcja podatkowa. Zwolniony z op艂at celnych maj膮tek powinien pozosta膰 w艂asno艣ci膮 przedsi臋biorstwa przez co najmniej trzy lata. Je艣li przedsi臋biorca sprzeda go przed tym terminem (nawet je艣li b臋dzie to spowodowane zako艅czeniem dzia艂alno艣ci np. wskutek upad艂o艣ci firmy), to b臋dzie musia艂 zap艂aci膰 ca艂e c艂o importowe obliczone na podstawie warto艣ci celnej z dnia sprzeda偶y maj膮tku. Ukrai艅skie przepisy wymagaj膮 r贸wnie偶, 偶eby udzia艂owcy b膮d藕 akcjonariusze w trakcie rejestracji sp贸艂ki przedstawili deklaracj臋 celn膮, z kt贸rej wynika艂oby, 偶e aport rzeczowy przekroczy艂 ju偶 granic臋 Ukrainy lub znajduje si臋 w sk艂adzie celnym. Jednak w praktyce podpisuj膮 oni jedynie o艣wiadczenie, 偶e dany sprz臋t jest przeznaczony jako wk艂ad rzeczowy i b臋dzie wniesiony do sp贸艂ki jako jej kapita艂 w ci膮gu roku od daty jej zarejestrowania. Dokumentami za艂o偶ycielskimi sp贸艂ek z o.o. i akcyjnej s膮 umowa i statut. Je艣li w sp贸艂ce jest co najmniej dw贸ch za艂o偶ycieli, to musz膮 oni potwierdzi膰 oba te dokumenty notarialnie. Umowa sp贸艂ki okre艣la wzajemne prawa i obowi膮zki wsp贸lnik贸w. Zawiera zatem postanowienia dotycz膮ce m.in. podzia艂u zysk贸w, przekazywania udzia艂贸w i zbywania akcji, sposobu rozwi膮zywania spor贸w, poufno艣ci przy przekazywaniu danych itp. Natomiast statut sp贸艂ki okre艣la prawa i obowi膮zki zar贸wno samej sp贸艂ki, jak i jej za艂o偶ycieli. Powinny zatem znale藕膰 si臋 w nim m.in.:
Wszystkie te dokumenty musz膮 by膰 przet艂umaczone na j臋zyk ukrai艅ski przez t艂umacza przysi臋g艂ego, a je艣li za艂o偶ycielami sp贸艂ki s膮 osoby fizyczne, ich podpisy z艂o偶one na dokumentach statutowych musz膮 by膰 po艣wiadczone notarialnie. Udzia艂owcy maj膮 obowi膮zek osobi艣cie podpisa膰 umow臋 za艂o偶ycielsk膮 sp贸艂ki i powo艂a膰 osob臋 (np. dyrektora) do bie偶膮cego kierowania przedsi臋biorstwem. Musi ona by膰 obecna przy rejestracji sp贸艂ki, m.in. w urz臋dzie skarbowym i przy zak艂adaniu jej rachunku bankowego. Warunki rejestracji Przed zarejestrowaniem jakiejkolwiek osoby prawnej na Ukrainie najpierw nale偶y uwierzytelni膰 notarialnie jej statut. Nast臋pnie podejmowana jest uchwa艂a o utworzeniu osoby prawnej i tymczasowego konta bankowego na potrzeby dokonywania wp艂at na poczet kapita艂u zak艂adowego. Kolejny krok to zg艂oszenie sp贸艂ki do Pa艅stwowego Rejestru Os贸b Prawnych i Przedsi臋biorstw Prywatnych. Do wniosku do艂膮cza si臋 nast臋puj膮ce dokumenty:
Czas rozpatrywania wniosku o rejestracj臋 wynosi 艣rednio od 2 do 3 tygodni, a ca艂y proces jest do艣膰 偶mudny i wymaga odwiedzenia wielu urz臋d贸w. Skomplikowana i zawi艂a procedura rejestracyjna powoduje, 偶e cudzoziemcom trudno jest za艂atwi膰 wszystkie formalno艣ci niezb臋dne do za艂o偶enia sp贸艂ki z o.o. czy akcyjnej. Musz膮 zatem korzysta膰 z pomocy kancelarii prawnych, kt贸rym za przygotowanie dokument贸w i zarejestrowanie firmy we wszystkich urz臋dach trzeba zap艂aci膰 od 800 do 1500 dolar贸w. Uwaga! Zg艂oszenie rejestracyjne sk艂ada si臋 r贸wnie偶 w Funduszu Emerytalnym Ukrainy, Pa艅stwowym Centrum Zatrudnienia i Kasie Ubezpieczenia Spo艂ecznego (koszt ok. 150 dolar贸w). Na koniec nowo utworzona sp贸艂ka musi zosta膰 zg艂oszona w urz臋dzie skarbowym jako podatnik VAT albo na potrzeby podatku liniowego. Wymagane s膮 do tego: certyfikat wydany przez administracj臋 pa艅stwow膮 i resort statystyki, NIP ka偶dego z za艂o偶ycieli oraz orygina艂 i kopia dokument贸w za艂o偶ycielskich sp贸艂ki potwierdzone przez administracj臋 pa艅stwow膮. Przedstawicielstwo lub filia polskiej firmy Szczeg贸lnie cz臋sto zagraniczne firmy, w tym polskie, dzia艂aj膮 na Ukrainie jako filie lub przedstawicielstwa swoich sp贸艂ek matek. 呕adna z tych form prawnych nie ma osobowo艣ci prawnej. Zak艂adaj膮cy fili臋 lub przedstawicielstwo musz膮 uzyska膰 na to zgod臋 Ministerstwa Spraw Wewn臋trznych i zarejestrowa膰 si臋 w Ministerstwie Gospodarki i do spraw Integracji Europejskiej. Wniosek o rejestracj臋 musi zawiera膰 m.in.:
Wszystkie dokumenty musz膮 by膰 po艣wiadczone notarialnie, potwierdzone przez konsulat ukrai艅ski w Polsce i przet艂umaczone na j臋zyk ukrai艅ski przez t艂umacza przysi臋g艂ego. W ci膮gu 60 dni od z艂o偶enia wniosku wydawany jest certyfikat rejestracyjny. Rejestracja kosztuje ok. 2,5 tys. dolar贸w. System podatkowy Ukrai艅skie podatki dziel膮 si臋 na og贸lnokrajowe i lokalne. Do og贸lnokrajowych nale偶膮 m.in.:
Firmy prowadz膮ce dzia艂alno艣膰 gospodarcz膮 na Ukrainie sk艂adaj膮 kwartalne deklaracje, najp贸藕niej 40. dnia nast臋puj膮cego po ostatnim dniu kwarta艂u, tj. do: 10 maja, 9 sierpnia, 9 listopada i 9 lutego. Zaliczki na poczet podatku p艂ac膮 natomiast w terminach miesi臋cznych. Osoby fizyczne p艂ac膮 zaliczki na podstawie w艂asnych szacunk贸w dochod贸w w czterech ratach do: 14 marca, 14 maja, 14 sierpnia i 14 listopada. Ubezpieczenie spo艂eczne Do bud偶etu centralnego trafiaj膮 r贸wnie偶 sk艂adki ubezpieczeniowe (liczone od wynagrodzenia brutto):
C艂o i inne op艂aty Je艣li w gr臋 wchodzi import towar贸w na Ukrain臋, w szczeg贸lno艣ci akcyzowych, obowi膮zuj膮 tzw. deklaracje wyprzedzaj膮ce. Na ich podstawie nale偶y zap艂aci膰 c艂o, VAT i akcyz臋 przed przywozem towaru na obszar celny Ukrainy. Niezale偶nie od c艂a, kt贸re trzeba ui艣ci膰 przy odprawie, p艂aci si臋 r贸wnie偶 za plombowanie towar贸w znajduj膮cych si臋 pod kontrol膮 celn膮 oraz op艂at臋 skarbow膮 za wprowadzanie na terytorium Ukrainy towar贸w 艣rodk贸w transportu. Op艂ata liczona jest od ich warto艣ci celnej wynikaj膮cej z deklaracji celnej przywozowej lub tranzytowej. Nie pobiera si臋 op艂aty skarbowej od przywozu towar贸w (z wyj膮tkiem akcyzowych) kupionych ze 艣rodk贸w bud偶etowych pa艅stwowych i terenowych funduszy pa艅stwowych, a tak偶e z kredyt贸w i po偶yczek mi臋dzynarodowych, na kt贸rych zaci膮gni臋cie wyrazi艂a zgod臋 Rada Najwy偶sza Ukrainy. Zwolnione z op艂aty skarbowej s膮 r贸wnie偶 deklaracje celne os贸b fizycznych dotycz膮ce przywozu niehandlowego, a tak偶e 艂adunki pomocy humanitarnej. Stawki op艂aty skarbowej wynosz膮 od 10 hrywien do 20 tys. hrywien. Podmioty handluj膮ce z Ukrain膮 musz膮 r贸wnie偶 liczy膰 si臋 z op艂atami od importu i tranzytu z tytu艂u przeprowadzenia kontroli ekologicznej, weterynaryjnej i fitosanitarnej oraz za przejazd 艣rodk贸w transportu i 艂adunk贸w wed艂ug wykaz贸w stawek i wykaz贸w towar贸w podlegaj膮cych kontroli. Transakcje barterowe Ciekawostk膮, o kt贸rej warto wspomnie膰 przy okazji przedstawiania zasad prowadzenia dzia艂alno艣ci gospodarczej na Ukrainie, jest to, 偶e form膮 p艂atno艣ci, z kt贸rej ch臋tnie korzystaj膮 tamtejsi przedsi臋biorcy, jest wymiana towaru na towar czy na us艂ug臋, czyli barter. S膮 jednak pewne transakcje, kt贸rych w ten spos贸b realizowa膰 nie mo偶na. Zakaz eksportu na zasadzie barteru dotyczy: nasion i oleju s艂onecznikowego, piwa, wina, papieros贸w, bursztynu i wyrob贸w z nich, rud i koncentrat贸w metali szlachetnych, koksu i koksiku, metali szlachetnych, sk贸r surowych, diament贸w, kamieni szlachetnych i p贸艂szlachetnych, proszku z nich, srebra i metali p贸艂szlachetnych oraz ich z艂omu, wyrob贸w i monet ze z艂ota i srebra, odpad贸w, p贸艂fabrykat贸w oraz walc贸wki z 偶elaza i stali, odpad贸w i z艂omu z metali kolorowych, pierwiastk贸w stopowych i materia艂贸w p贸艂przewodnikowych, kombajn贸w w臋glowych, ruchomych obud贸w kopalnianych, ta艣m z materia艂贸w magnetycznych, us艂ug transportu ruroci膮gowego ropy naftowej i produkt贸w. Import z wykorzystaniem barteru jest natomiast niemo偶liwy wtedy,gdy w gr臋 wchodz膮: bursztyn i jego wyroby, diamenty, wyroby jubilerskie z metali szlachetnych. Zakazy te nie dotycz膮 jednak np. kontrakt贸w stanowi膮cych realizacj臋 um贸w mi臋dzynarodowych, kt贸rych stron膮 jest Ukraina, a przedmiotem importu s膮: energia elektryczna, ropa naftowa, gaz, paliwo j膮drowe. W barterze obowi膮zuj膮 te偶 ograniczenia czasowe. Polegaj膮 one na tym, 偶e towary importowane na podstawie takich kontrakt贸w musz膮 by膰 dostarczone na Ukrain臋 nie p贸藕niej ni偶 w ci膮gu 90 dni od ich nabycia. Za ka偶dy dzie艅 op贸藕nienia naliczana jest kara pieni臋偶na. Z kolei w eksporcie takich towar贸w jak: byd艂o, owce, kozy 偶ywe, mi臋so, pszenica, 偶yto, j臋czmie艅, m膮ka, nasiona rzepaku, amoniak, mocznik, sk贸ry surowe i p贸艂fabrykaty, w艂贸kno lniane, 偶eliwo, 偶elazomangan, p贸艂fabrykaty 偶elaza i stali, termin przywozu nie mo偶e przekroczy膰 60 dni. Dodatkowo rz膮d zawsze mo偶e wprowadzi膰 zakaz transakcji barterowych na poszczeg贸lne towary. Nabywanie nieruchomo艣ci Nabywanie nieruchomo艣ci przez cudzoziemc贸w na Ukrainie jest mo偶liwe, ale obwarowane licznymi ograniczeniami. Jak zauwa偶a Konstantin Kucherenko z kancelarii bnt Legal and Tax w Kijowie, pokonanie tych barier w praktyce nie jest 艂atwe. Dotyczy to zar贸wno os贸b fizycznych, jak i prawnych. Sprzedawcami ziem komunalnych s膮 rady terenowe, pa艅stwowych za艣 - organy administracji pa艅stwowej: Rada Ministr贸w Autonomicznej Republiki Krym, terenowe organy obwodowe, rejonowe i miejskie. Zgodnie z ukrai艅skim kodeksem ziemskim cudzoziemcy oraz osoby niemaj膮ce ukrai艅skiego obywatelstwa mog膮 kupowa膰 grunty przeznaczone na cele inne ni偶 rolne w granicach miast i wsi, a poza nimi tylko wtedy, gdy na gruncie tym znajduj膮 si臋 trwa艂e zabudowania, kt贸rych s膮 w艂a艣cicielami. Nieruchomo艣ci mog膮 r贸wnie偶 otrzyma膰 w formie: darowizny, spadku, zamiany lub innej umowy cywilnoprawnej. Podstaw膮 do sporz膮dzenia aktu w艂asno艣ci s膮 potwierdzone notarialnie umowy kupna-sprzeda偶y. Wystarcz膮 jakiekolwiek braki formalne w dokumentach lub stwierdzenie ich niewiarygodno艣ci, 偶eby spotka膰 si臋 z odmow膮. Warto艣膰 dzia艂ek okre艣la Pa艅stwowy Komitet Zasob贸w Ziemi lub jego organy terenowe na podstawie oceny eksperckiej. Zap艂ata mo偶e by膰 za zgod膮 stron roz艂o偶ona na raty. Kucherenko zastrzega, 偶e przepisy o nabywaniu ziemi s膮 do艣膰 swobodnie interpretowane przez ukrai艅skich urz臋dnik贸w. Wed艂ug jednych osoba prawna ze 100-proc. kapita艂em zagranicznym w og贸le nie mo偶e kupi膰 gruntu na Ukrainie. Inni s膮 bardziej liberalni. Najbardziej restrykcyjne t艂umaczenie przepisu cz臋sto jest obchodzone. Dzieje si臋 to w ten spos贸b, 偶e do udzia艂u w osobie prawnej dopuszczany jest mniejszo艣ciowy (a nawet wr臋cz symboliczny) udzia艂owiec ukrai艅ski. Znacznie pro艣ciej jest dosta膰 ziemi臋 w dzier偶aw臋. Ukrai艅skie przepisy dopuszczaj膮 bowiem mo偶liwo艣膰 oddawania w dzier偶aw臋 grunt贸w rolnych zagranicznym osobom fizycznym i prawnym. Jej maksymalny termin wynosi 50 lat. Ziemie o przeznaczeniu rolniczym osoby zagraniczne mog膮 jedynie wydzier偶awi膰. Je艣li dostan膮 takie grunty w spadku, musz膮 je w ci膮gu roku sprzeda膰. Jedyn膮 szans膮 nabycia ziemi rolnej na Ukrainie pozostaje zatem sp贸艂ka joint venture z podmiotem ukrai艅skim lub sp贸艂ka c贸rka firmy zarejestrowanej w tym pa艅stwie. ________________________________________ Wa偶ne adresy Ambasada Polski na Ukrainie Instytut Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady Polski na Ukrainie Konsulat Generalny Polski w Kijowie Konsulat Generalny Polski we Lwowie Konsulat Generalny Polski w Charkowie Polsko-Ukrai艅ska Izba Gospodarcza Mi臋dzynarodowe Stowarzyszenie Przedsi臋biorc贸w Polskich w Ukrainie Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie Ambasada Ukrainy w Polsce
|
Rzeczpospolita