28.08.2007
Państwowe spółki i agencje rządowe spiją kasę z UE

Nareszcie. Jest lista projektów, które mają szansę na unijne dofinansowanie. Zrealizują je państwowe spółki i agencje. Ale w tle są wybory i komplikacje.

Z trzymiesięcznym opóźnieniem - ale jednak - Grażyna Gęsicka, minister rozwoju regionalnego, przedstawiła ostateczną listę projektów, które nie muszą stawać do konkursu, aby otrzymać dotację z funduszy unijnych. Są traktowane wyjątkowo, ponieważ rząd uznał je za inwestycje kluczowe z punktu widzenia potrzeb kraju. Ogłoszenie listy oznacza, że pierwsza część unijnej pomocy na lata 2007-13 została już rozdzielona. Realizacja 256 projektów, które znalazły się na liście, pochłonie 123 mld zł, z czego dofinansowanie wyniesie 83 mld zł. To niespełna jedna trzecia łącznej puli 260 mld zł przyznanych Polsce na politykę spójności. Najwięcej pieniędzy wydamy na budowę lub modernizację dróg, torów kolejowych, lotnisk i systemów wodno-ściekowych. Stąd głównymi beneficjentami są spółki skarbu państwa lub rządowe agencje.

- Teraz będziemy podpisywać wstępne umowy z beneficjentami, obligujące ich do przygotowania dokumentacji projektu. Jeśli inwestycja będzie gotowa, podpiszemy właściwą umowę, jeśli kompletowanie dokumentacji się przeciągnie, projekt zostanie zastąpiony innym z listy rezerwowej - tłumaczy Grażyna Gęsicka.

Dyskusja nad tym, które projekty znajdą się wśród wybrańców, trwała od lutego i miała zakończyć się w maju. Poślizg spowodowany był zastrzeżeniami Komisji Europejskiej co do niektórych zapisów odpowiedniej ustawy. Chociaż ostateczny kształt listy udało się ustalić, na horyzoncie pojawiły się kolejne zagrożenia. W sprawnym wykorzystaniu unijnych pieniędzy mogą przeszkodzić zbliżające się wybory. Brak kierownictwa resortu lub zmiany dokonywane przez ewentualnego nowego ministra mogą opóźnić lub nawet uniemożliwić realizację projektów, którym obiecane zostało wsparcie.

- Nowy minister może mieć pokusę, aby zmieniać zawartość listy. Na pewno niektóre projekty rzeczywiście

będą przygotowane słabo, ale wyrzucanie ich z pow odów pozamerytorycznych byłoby nieodpowiedzialne - uważa Marzena Chmielewska z PKPP Lewiatan.

Energetyka

Bezpieczeństwo energetyczne to domena państwa, a więc tylko państwowe firmy mogą liczyć na miliony euro z unijnej kasy.

Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG) oraz Gaz System to jedyne firmy gazowe, które stały się beneficjentami dofinansowania w ramach priorytetu X "bezpieczeństwo energetyczne", Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ). Trafi do nich łącznie 428,0 mln EUR (ponad 1,6 mld zł), licząc tylko inwestycje z listy podstawowej. To one bowiem mają realizować kluczowe dla kraju projekty, uniezależniające Polskę od dostaw gazu z Rosji oraz umożliwiające zwiększenie strategicznych rezerw błękitnego paliwa. Szczęściarzem jest też państwowy PSE Operator, który na podstawową listę wprowadził projekt budowy mostu energetycznego łączącego Polskę i Litwę.

Prywatni na bocznicy

Rząd nie chce kwestii stabilności dostaw powierzać prywatnym firmom. Żaden taki projekt nie znalazł się na podstawowej liście ani w jej rezerwowej części. Chociaż chętnych nie brakowało. Spółka KRI zgłosiła projekt, dotyczący budowy terminalu LNG, jednak w opinii Ministerstwa Gospodarki (MG) nie spełnił on kryteriów oddziaływania na poprawę bezpieczeństwa energetycznego Polski. Spółka zgłosiła też projekty budowy instalacji LNG, które jednak w opinii resortu gospodarki również nie mają znaczenia dla polityki bezpieczeństwa energetycznego.

Firma Media Odra Warta liczyła, że uda jej się zdobyć dofinansowanie budowy magazynu gazu. Bez niego nie można do Polski importować paliwa w ilości powyżej 50 mln m sześc. rocznie.

Naftowy rodzynek

W przypadku projektów naftowych na liście zasadniczej znalazł się tylko jeden: budowa rurociągu naftowego Brody-Płock. Za jego realizację odpowiada państwowe Przedsiębiorstwo Eksploatacji Rurociągów Naftowych Przyjaźń. Projekt ma kluczowe znaczenie dla zdywersyfikowania dostaw ropy naftowej do Polski. Problem w tym, że nie wiadomo, kiedy i czy w ogóle rurociąg zostanie wybudowany. Dopiero trwają prace nad studium jego wykonalności.

Nieco zaskakujące w tym kontekście jest umieszczenie wyłącznie na liście rezerwowej trzech ważnych projektów dotyczących rozbudowy infrastruktury logistycznej. Wśród nich jest m.in. tak ważna inwestycja, jak budowa rurociągu paliwowego z Płocka do Gdańska. Jego realizacją ma się zająć kontrolowany przez państwo Operator Logistyczny Paliw Płynnych. [ABT, PJ]

Drogi

Tego drogowcy się spodziewali. Ich plan inwestycji uwzględniający organizację EURO 2012 został zaakceptowany.

Projekty drogowe, będące elementem międzynarodowej sieci TEN-T, które ma dofinansować Bruksela, są warte 11 mld EUR. Unia ma dołożyć 7,8 mld EUR. Pieniędzmi będzie dysponować Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Na liście przedstawionej przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego znalazły się też inwestycje związane z bezpieczeństwem transportu. Ich wartość oszacowano na 4,1 mld EUR, a dofinansowanie z Brukseli ma sięgnąć 2,2 mld EUR. W sumie do dyspozycji agencji będzie 10 mld EUR (38 mld zł) unijnego wsparcia.

- Nie otrzymaliśmy ostatecznej wersji tej listy, dlatego nie udzielamy komentarza - mówi Jacek Bojarowicz, zastępca szefa GDDKiA.

POWRÓT DO NOWOŚCI